Lands Hospitaal [o.a. Ministerie van Volksgezondheid], Gravenstraat 64-66

Gravenstraat 64-66 sLands Hospitaal (2000)

Het Landshospitaal, vroeger het Militair Hospitaal, huisvest tegenwoordig het Ministerie van Volksgezondheid. Het hospitaal zelf beslaat nu verschillende gebouwen op de terreinen achter het oude gebouw en de hoofdingang is naar de Tourtonnelaan verplaatst. De geschiedenis is niet anders; vanaf ongeveer 1758 (het jaar waarin vermoedelijk is begonnen met de bouw van het hospitaalcomplex aan de Gravenstraat) is er gebouwd, bijgebouwd, afgebroken, gerenoveerd. Zo stonden er in 1772 naast het hoofdgebouw  ook een "negerziekenhuis" waar schurft- en lepralijders in werden ondergebracht, andere "negerhuizen" (onderscheid moest er zijn), een laboratorium, een hospitaal voor besmettelijk zieken (zo diep mogelijk naar binnen op het terrein, tegen de Sommelsdijkse kreek aan) en bijgebouwen zoals toiletten (gemakshuisjes), een keuken, bakkerij, washuis. Rond 1850 werd het grote verpleeghuis opgetrokken. Het historische gebouw direct aan de Gravenstraat werd in de 20e eeuw ingrijpend verbouwd.

J. de Bye maakte een website over de geschiedenis van 's Lands Hospitaal.

Gravenstraat 64
Gravenstraat 64, s Lands Hospitaal 2 (2000)Het oude hospitaal is in de breedte gebouwd en bestaat uit 11 traveeën en 2 lagen. Het middengedeelte is iets verhoogd. Het is gebouwd op een stenen souterainlaag met betraliede vensters. De entree wordt gevormd door een stenen stoep met zijtreden. Het gebouw maakt een gesloten, bijna gefortificeerd indruk, versterkt door het dichte balkon. Aan de achterzijde is een galerij met bogen, die in 1793 werd bijgebouwd, geheel verdwenen. Ook de dakconstructie heeft ingrijpende veranderingen ondergaan.


Tijdsprong Lands Hospitaal

 

 

Tijdsprong

 

Gravenstraat 66

Gravenstraat 66, s Lands Hospitaal 3 (2000)
   Het gebouw naast het oude hoofdgebouw dat nu gebruikt wordt door de Pharmaceutische Dienst,
   werd rond 1925 gebouwd. Het is een gebouw in de breedte dat net zo'n gesloten indruk maakt als
   het oude hospitaal. Het vertoont kenmerken van de Amsterdamse school, zoals de bakstenen versiering
   als hoekkolom die prominent op de foto te zien is. Een vergelijking met het afgebrande Politiebureau aan
   de Waterkant dringt zich gemakkelijk op.

   Het gebouw staat op een stenen onderbouw die echter geen souterain is, maar onderdeel uitmaakt van 
   de begane grond. Twee overgedimensioneerde kolommen dragen het gesloten balkon boven de ingang.

 

 

 

Grote verpleeghuis Lands Hospitaal; L. Springer

Het binnenterrein

Anno 2007 is het hospitaal zelf ondergebracht in gebouwen op het binnenterrein, bereikbaar via de Tourtonnelaan. Het is een onoverzichtelijk geheel geworden van niet bepaald interessante gebouwen. Toch is één gebouw vermeldenswaard: het uit 1850 daterende grote verpleeghuis. De constructie hiervan was nodig omdat in de brand van 1821 ook het Burgergasthuis aan het Kerkplein in de vlammen was opgegaan. Met de opvang van niet-militaire patienten veranderde de functie ook van militair hospitaal in een burgerziekenhuis.
Het meest in het oog springende element van het verpleeghuis zijn de ijzeren balkonhekken.

Grote verpleeghuis Lands Hospitaal, tek: L. Springer

copyright © 2014 | add to favorites | disclaimer | Laatste update: 28/11/2009 14:22