Fort Nieuw Amsterdam

Fort Nieuw Amsterdam poort

Fort Nieuw Amsterdam werd gebouwd tussen 1734 en 1747, nadat de Fransen onder Cassard in 1712 niet meer Fort Zeelandia en de stad Paramaribo aanvielen, maar de onverdedigde plantages. De Geoctroyeerde Sociëteit van Suriname dacht de plantages en de stad te kunnen beschermen door een fort te bouwen op het strategisch belangrijke punt waar de Suriname en de Commewijne rivieren samenvloeien, vlak bij de oceaan.  De belangrijkste plantages van de kolonie lagen immers aan bovenstrooms van dit punt aan deze twee rivieren.

Fort Nieuw Amsterdam rivieren (2009)De vesting is een groot aarden pentagon met bastions op de vijf hoeken. Op het terrein werden verschillende gebouwen opgetrokken; veel zijn er niet overeind gebleven. De bakstenen gebouwen die er nog staan hebben nooit echt voldaan aan de eisen. Zo bleken de kruithuizen in de praktijk te vochtig voor de opslag van het kruit, een gevolg van de onbekendheid van de Nederlandse vaklui met de plaatselijke klimaatsomstandigheden.

Kaart Fort Nieuw AmsterdamHoewel het fort in de Tweede Wereldoorlog door de Amerikanen is gebruikt ter bescherming van de bauxietwinning (nodig voor de aluminiumproductie voor gevechtsvliegtuigen) heeft het in het verre verleden slecht gefunctioneerd: tot twee keer toe veroverden de Engelsen het zonder slag of stoot.
In de 19e eeuw werd de verdedigende betekenis steeds geringer. In 1872 werd een deel van de kazerne omgebouwd tot gevangenis en fungeerde als zodanig tot 1982.  In 1907 werd het fort het bestuurscentrum van het district Commewijne, waarmee het voorgoed van de militaire functie werd ontdaan.

Een wandeling over het terrein brengt de bezoeker langs allerlei losse elementen die plompverloren in de ruimte staan. De bouwstijlen van de gebouwen verschillen onderling sterk.

Achter een poort links van de ingang liggen de commandeurswoning en de voormalige gevangenissen. Een deel van de cellen is tegenwoordig expositieruimte.

 Fort Nieuw Amsterdam commandeurswoning       Fort Nieuw Amsterdam gevangenissenCommandeurswoning links en gevangenissen rechts met voorop een ontvangst

Aan weerskanten van dit ommuurde gedeelte liggen twee stenen watertanks uit 1740.

                                            Fort Nieuw Amsterdam watertanks 1 (2009)   watertanks   Fort Nieuw Amsterdam watertanks 2 (2009)

Op het terrein staan twee kruithuizen. Het gebouw uit 1740 voldeed waarschijnlijk niet en kreeg na de bouw van het tweede kruithuis de bestemming van artillerielaboratorium.
Het kruithuis uit 1778 verkeert in authentieke staat. Het staat midden in een vijver en is opgetrokken uit dikke bakstenen muren met steunberen die een gewelf ondersteunen. De gordingen van het dak liggen direct op dit gewelf. De stoep van het gebouw is fraai vormgegeven. De muurankers in de voorgevel vormen het jaartal 1778

Fort Nieuw Amsterdam Kruithuis 1740 [powder house] (2009)     Fort Nieuw Amsterdam Kruithuis 1778 voorzijde [powder house] (2009)     Fort Nieuw Amsterdam Kruithuis 1778 achterzijde [powder house] (2009)

 Kruithuizen 1740, 1778 voorzijde en 1778 achterzijde

Het koetshuis herbergt enkele koetsen uit het begin van de 19e eeuw. De zwarte was voor de armen, de witte diende om de rijken te begraven.

Fort Nieuw Amsterdam stoep Kruithuis 1778 [powder house] (2009)     Fort Nieuw Amsterdam koetshuis [coach house] (2009)     Fort Nieuw Amsterdam koetsen [coaches] (2009)

Achter op het terrein staat een plantagewoning die in 1986 is gebouwd naar een origineel model en in 2009 grondig gerestaureerd (zie ook de weblog Marjon en Paul). Het dient nu als ontvangstgebouw annex conferentieruimte.
Op het terrein staan verder verschillende kanonnen, mortieren en gebruiksvoorwerpen die in de loop van de tijd op het fort gebruikt zijn.

Fort Nieuw Amsterdam conferentiegebouw [conference hall] (2009)     Fort Nieuw Amsterdam kanonnen [canons] (2009)   Fort Nieuw Amsterdam pan (2009)

   Conferentiegebouw                                                                                                            Kanonnen en mortieren, kappa (pan voor het koken van suikerrietsap) 

 

copyright © 2017 | add to favorites | disclaimer | Laatste update: 02/07/2010 00:15